Re-evaluation of the Dynamics of the Thessalian Neolithic Period:
Habitation Patterns and Resource Management

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

Η δημιουργία του Ψηφιακού Μοντέλου Εδάφους (DEM) για την Θεσσαλία έγινε με διαφορετικές προσεγγίσεις για να συγκριθεί η ποιότητα των δεδομένων και η αποτελεσματικότητά τους ως προς τον εντοπισμό των νεολιθικών οικισμών. Χρησιμοποιήθηκαν μετρήσεις της αποστολής του SRTM, δορυφορικές εικόνες ASTER και τοπογραφικοί χάρτες της ΓΥΣ κλίμακας 1:50.000 και έγινε εκτίμηση της ακρίβειας των αντίστοιχων DEM. Σε κάθε DEM αντιστοιχεί μια υψομετρική τιμή για κάθε εικονοστοιχείο που αντιστοιχεί σε μία μέση τιμή των πραγματικών υψομέτρων της περιοχής μελέτης.

Για την καλύτερη ένταξη τοπογραφικών στοιχείων της περιοχής έγινε χρήση τοπογραφικών διαγραμμάτων (19 τοπογραφικοί χάρτες) της ΓΥΣ κλίμακας 1:50.000 που καλύπτουν όλη την περιοχή της Θεσσαλίας (Φύλλα Αγιάς, Αλμυρού, Αργαλαστής, Δεσκάτης, Ελασσόνας, Ευξεινούπολης, Φαρκαδών, Φάρσαλων, Γόνων, Καρδίτσας, Καρίτσας, Λάρισας, Παναγιάς Αγιάς, Πλατύκαμπου, Ραψάνης, Τρικάλων, Βελεστίνου, Βόλου, Ζαγοράς). Εκτός από τις υσοϋψείς καμπύλες, έγινε ψηφιοποίηση και άλλων γεωγραφικών χαρακτηριστικών όπως πόλεις και χωριά, κύριο και δευτερεύον οδικό δίκτυο καθώς και τριγωνομετρικά σημεία, με βάση τα οποία έγινε η εκτίμηση των σφαλμάτων των διαφορετικών DEM.

Η χρήση του ψηφιακού μοντέλου εδάφους για την ανάλυση της κατανομής των οικισμών και την εξάρτηση αυτών από περιβαλλοντικές παραμέτρους είναι αρκετά διαδεδομένη στην αρχαιολογική έρευνα. Η επεξεργασία του ψηφιακού μοντέλου εδάφους μπορεί να δώσει πλήθος πληροφοριών για τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του αναγλύφου μιας περιοχής. Ο υπολογισμός της κλίσης του εδάφους είναι σημαντικός ως προς τον καθορισμό της χρήσης της γης, την ευκολία εγκατάστασης, την μοντελοποίηση της υδρολογίας ή της επικοινωνίας μεταξύ των οικισμών. Παρόμοια σημασία έχει και ο προσανατολισμός αφού φαίνεται να υπάρχει πολλές φορές προτίμηση προσανατολισμού ως προς την χωροθέτηση αρχαιολογικών θέσεων με στόχο την αποφυγή έκθεσής τους σε διαφορετικές κατευθύνσεις ή την οριοθέτηση συγκεκριμένων τύπων βλάστησης.

Για την καλύτερη συσχέτιση μεταξύ κλίσεων και της θέσης των μαγούλων χρησιμοποιήθηκε το σχήμα ταξινόμησης του Schumm, με το οποίο φαίνεται ότι η πλειοψηφία (82,24%) των μαγούλων βρίσκεται χωροθετημένη σε επίπεδες και ομαλές κλίσεις. Η ταξινόμηση του προσανατολισμού των Νεολιθικών μαγούλων της Θεσσαλίας έδειξε ότι η πλειοψηφία αυτών (55,06%) είναι προσανατολισμένη προς μία γωνία διεύθυνσης με τάση προς τα ανατολικά (Α, ΒΑ, ΝΑ).


© Copyright 2018 INSTITUTE MEDITERRANEAN STUDIES - FORTH, All rights reserved.