Re-evaluation of the Dynamics of the Thessalian Neolithic Period:
Habitation Patterns and Resource Management

ΧΩΡΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Η εξαγωγή συγκεκριμένων χωρικών χαρακτηριστικών από τα διαθέσιμα χαρτογραφικά υπόβαθρα είναι ουσιαστικής σημασίας αφού αποτελούν την γεωγραφική βάση πληροφοριών η οποία αποτελεί το υπόβαθρο της κατανομής των αρχαιολογικών θέσεων στον χώρο.

H ανάλυση της εγγύτερης γειτνίασης υπολογίζει την απόσταση ανάμεσα σε κάθε γεωγραφικό χαρακτηριστικό και το γειτονικότερο σημείο του. Εάν ο μέσος όρος των αποστάσεων αυτών είναι συγκριτικά μικρότερος από τον μέσο όρο των αποστάσεων χαρακτηριστικών με τυχαία κατανομή (κατανομή Poisson), τότε η κατανομή των σημείων αυτών θεωρείται να είναι υπό συστάδες ή συγκεντρώσεις. Διαφορετικά τα χαρακτηριστικά θεωρούνται να έχουν μεγάλη διασπορά στον χώρο και να μην συσχετίζονται χωρικά.

Η εφαρμογή των πολυγώνων Thiessen στην περιοχή της Θεσσαλίας έγινε με στόχο να διερευνηθεί η συσχέτιση μεταξύ της έκτασης που καταλάμβανε κάθε οικισμός σε σχέση με την χωρική επικράτεια αυτού ώστε να διαπιστωθεί η ύπαρξη, ή μη, μιας ιεραρχίας των οικισμών. Η έκταση των μαγούλων προέκυψε από την αυτοψία αυτών και την επιφανειακή κατανομή των υλικών καταλοίπων σε αυτές. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία που προέκυψαν τόσο για την έκταση των οικισμών όσο και για την έκταση των πολυγώνων Thiessen, πραγματοποιήθηκε ταξινόμηση αυτών σε 3 κατηγορίες αντιστοίχως για κάθε μία περίοδο της Νεολιθικής. Η ταξινόμηση βασίστηκε στην μέθοδο Φυσικής Κατανομής (Natural Breaks) που χρησιμοποιεί την στατιστική Jenks Optimal Method για να δημιουργήσει διακριτές κατηγορίες που περιέχουν μία εσωτερική συνοχή. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων υποδεικνύουν ότι οι μεγαλύτερες ζώνες επικράτειας εκτείνονται στους ορεινούς όγκους, ενώ οι μικρότερες ζώνες επικράτειας περιορίζονται στις δύο θεσσαλικές πεδιάδες, δηλαδή εκεί που παρατηρείται η μεγαλύτερη πυκνότητα των θέσεων.

Λαμβάνοντας υπόψη την συγκέντρωση των Νεολιθικών οικισμών πραγματοποιήθηκε επίσης μία προσπάθεια διαχωρισμού των συνόλων αυτών για κάθε μία εποχή έτσι ώστε να διερευνηθεί η πιθανή ομαδοποίηση αυτών σε σχέση με τα δίκτυα επικοινωνίας ή στενότερων πολιτιστικών και εμπορικών ανταλλαγών. Η οριοθέτηση των συνόλων (μέγεθος και σχήμα) προκύπτει από τις διαφορετικές μεθοδολογίες που περιγράφουν την αλλαγή της πυκνότητας αυτών στον χώρο. Μία από αυτές, ο υπολογισμός πυκνότητας με τη μέθοδο Kernel αποτελεί μια μη παραμετρική τεχνική με την οποία γύρω από κάθε σημείο παρατήρησης δημιουργείται μία δυσδιάστατη επιφάνεια πυκνότητας με την οποία οπτικοποιείται μια ομαλή εκτίμηση της κατανομής. Στον χάρτη πυκνότητας της Αρχαιότερης Νεολιθικής εποχής παρατηρείται μια συγκέντρωση των οικισμών προς τα ΒΔ και ΝΑ της σύγχρονης πόλης της Λάρισας, καθώς και στη λοφώδη περιοχή ανάμεσα στην πεδιάδα της Λάρισας και της Καρδίτσας. Οι υψηλές τιμές συσπείρωσης των οικισμών στην Λάρισα συνεχίζονται στην Μέση Νεολιθική περίοδο, ενώ ταυτόχρονα παρατηρείται αύξηση της πυκνότητας των οικισμών στην πεδιάδα της Καρδίτσας. Η ίδια εικόνα επικρατεί κατά την Νεότερη Νεολιθική περίοδο για την πεδιάδα της Λάρισας και του Αλμυρού, ενώ αντίθετα παρατηρείται μία μείωση της συσπείρωσης των οικισμών της πεδιάδας της Καρδίτσας.


© Copyright 2018 INSTITUTE MEDITERRANEAN STUDIES - FORTH, All rights reserved.